05 điều mình ấn tượng nhất trong sách

• “Phần lớn chúng ta đều mắc phải căn bệnh cái Tôi” - Dù bạn ở đâu và làm gì thì kẻ thù tồi tệ nhất vẫn đang tồn tại trong bạn: Cái Tôi của bạn.

• “Mọi thứ bạn Khát vọng muốn có đều nằm ở phía sau cái Tôi của bạn”. Trong giai đoạn chuẩn bị và hành động; Bản ngã khiến bạn ảo tưởng, nói nhiều hơn làm, trì hoãn những việc cần làm.

• “Thành công tiếp theo của bạn chỉ nối tiếp khi bạn kiềm hãm được cái Tôi xuống”. Trong giai đoạn khi đã đạt được những thành tựu bạn muốn ban đầu; Bản ngã kiêu ngạo, nghĩ mình đặc biệt - sinh ra sự hoang tưởng, tự mãn, ngừng lắng nghe học hỏi.

• “Để vực dậy và vượt qua sự Thất bại chỉ khi bạn gạt cái Tôi sang một bên”. Trong giai đoạn xảy ra nghịch cảnh; Bản ngã thường phản ứng cực đoan, đắm chìm, đổ lỗi, không dám đối diện với sai lầm để rút ra bài học.

• Liều thuốc chữa căn bệnh cái Tôi để đến được nơi bạn muốn đến chính là việc ý thức về một Mục đích lớn lao hơn bản thân mình & tính kỷ luật trong công việc thực tế - miệt mài trong im lặng cho đến khi hoàn thành; tính khiêm tốn - khiêm nhường; Tập trung hoàn toàn vào những điều bản thân kiểm soát được & giữ lòng yêu thương cho những điều không thể kiểm soát.

Vì sao mình lại đọc cuốn sách này

Câu chuyện của mình không hề quan trọng so với những bài học mình học được trong sách, nhưng mình muốn kể sơ qua để bạn hiểu được bối cảnh vì sao mình chọn cuốn sách này để đọc.

Hơn 2 năm trước, mình vô tình lướt thấy một video của một chàng trai trẻ người Mỹ tên là James Dumoulin (người đồng sáng lập của kênh truyền thông School of Hard Knocks nổi tiếng trên YouTube) phỏng vấn đường phố một doanh nhân giàu có (có thể là tỉ phú). Anh hỏi vị doanh nhân rằng cuốn sách nào đã thay đổi cuộc đời của ông, thì ông ngay lập tức giới thiệu cuốn Vượt qua Bản Ngã của Ryan Holiday và chỉ ra bài học từ cuốn sách đó là “mọi thứ bạn mong muốn đều nằm ở phía bên kia của cái Tôi”, đồng thời ông khuyên rằng “bạn cần dẹp bỏ cái Tôi của mình đi, sử dụng con người để tới được nơi bạn cần tới”.

Lúc đó mình thật sự bất ngờ và tự hỏi rằng một người với sự giàu có như vậy thì tại sao lại giới thiệu một cuốn sách hoàn toàn không liên quan gì đến tài chính hay kinh doanh gì cả. Vì tò mò nên mình quyết định mua cuốn sách đó để đọc.

Cho đến tháng 03/2025, mình ngồi bên bãi biển đọc những trang đầu tiên và thật sự rất ấn tượng với những nội dung tác giả viết, mình cảm thấy được sự chính trực trong các câu chuyện ông kể, thực tế và thẳng thắn. Nhưng dần dần những nội dung sau đó trở nên khó hiểu, có thể là do sự mất tập trung hoặc bản thân chưa trải nghiệm qua. Mình đọc hoàn thành cuốn sách và hiểu chỉ vỏn vẹn chưa đầy 30% nội dung.

Hơn một năm sau, mình dần quên đi những bài học trong sách, chỉ còn nhớ thông điệp cốt lõi. Mình tập trung cho công việc & trải nghiệm, đọc những cuốn sách khác, kết nối nhiều hơn với mọi người; qua những việc đó, mình đã đạt được kết quả nhất định và đồng thời cũng nhận thấy được một số vấn đề mình gặp phải. Đặc biệt là khoảng thời gian một tháng gần đây, trong một mối quan hệ mới, mình cảm thấy bản thân có một sự ngừng học hỏi khi đạt được sự kết nối nhất định, tuy chỉ trong thời gian ngắn nhưng mình cảm nhận rõ việc mình giảm bớt hành đồng để tiếp tục xây dựng mối quan hệ đó phát triển. Từ vấn đề này, mình nhìn nhận lại các mối quan hệ và các khía cạnh khác trong cuộc sống, như những vai trò trong công việc và sự phát triển cá nhân,… thì mình đều thấy những vấn đề tương tự như vậy, rõ ràng hơn là tinh thần và thái độ của mình không còn “hăng hái” giống như lúc mới bắt đầu một dự án hay thực hiện một mục tiêu đã hoàn thành trước đó, mình ít lắng nghe hơn từ những người mình từng học hỏi trước đây,…

Đó là lúc mình biết mình đang mắc bệnh, một căn bênh mà tác giả đã đề cập trong sách - Căn bệnh cái Tôi. Và đó cũng chính là tín hiệu mạnh mẽ khiến mình nghĩ về cuốn sách này và bài học về lòng Khiêm tốn mà Bác Hồ đã dạy. Rồi mình quyết định đọc lại để nhận thức và vận dụng những gì học được, với niềm tin rằng việc Vượt qua được cái Tôi cá nhân đó là một khía cạnh nền tảng vững chắc để bản thân tiếp tục phát triển.

Tóm tắt, ghi chú: Những nhận thức về Bản Ngã ảnh hưởng tiêu cực đến một người và Cách vượt qua nó.

Vượt qua bản ngã là một cuốn sách chịu ảnh hưởng sâu sắc từ triết học Khắc kỷ và từ những nhà tư duy cổ điển vĩ đại. Ngay tại phần mở đầu, tác giả đã khiêm tốn khi nói rằng nếu độc giả thấy cuốn sách này hữu ích, thì đó là do những nhà tư duy cổ điển trên chứ không phải ông.

Mục đích của cuốn sách là hướng người đọc nên nghĩ về bản thân ít hơn - bớt đầu tư vào việc tự kể những câu chuyện về sự đặc biệt của bản thân, và nhờ đó sẽ được giải phóng để hoàn thành mục tiêu to lớn mà bạn đã vạch ra.

Dù bạn ở đâu và làm gì thì Kẻ thù tồi tệ nhất vẫn đang tồn tại trong bạn: Cái Tôi của bạn (kẻ thù của những điều bạn muốn, những gì bạn có và những gì xảy đến với bạn).

Theo Ryan, Bản ngã là niềm tin mù quáng vào tầm quan trọng của bản thân. Và đó là định nghĩa về Bản ngã mà ông sẽ dùng trong cuốn sách này.

Phần 1: Mọi thứ bạn Khát vọng muốn có đều nằm ở phía sau cái Tôi của bạn!

Mục đích phần này là giúp độc giả nhận thức được thay vì chỉ mộng tưởng "trở thành một ai đó" thì hãy tập trung hướng đến việc "làm một điều gì đó" để đạt được thành tựu nhất định.

Giai đoạn này dễ bị bản ngã khiến ta nói quá nhiều về những việc dự định làm, đắm chìm trong phiên bản mà ta muốn trở thành, nghĩ mình đã biết, đam mê mù quáng sinh ra ảo tưởng, lòng tự ái khiến ta không làm những việc nhỏ lẻ, tức giận & tự hạ thấp bản thân bởi những yếu tố ngoại cảnh, phóng đại hay hoài nghi trong tâm trí của bản thân, kiêu hãnh - tự hào về một thành tựu nhỏ bé quá sớm.

Thay vào đó cần nhận thức được ta không thể đạt được những gì mong muốn dựa trên những gì ta "dự định" làm và giải pháp chính là việc ý thức về một mục đích lớn lao hơn bản thân mình, tính kỷ luật trong công việc thực tế - miệt mài trong im lặng cho đến khi hoàn thành.

1. Nghĩ, nói và làm đều tiêu tốn năng lượng, nhưng chỉ có hành động đến cuối cùng mới tạo ra kết quả.

• Bắt đầu bằng một câu hỏi: “Mục đích của bạn muốn là ai hay làm gì?“. Nếu không trả lời được câu hỏi này thì những nỗ lực của ta có thể dẫn ta đến nơi mà ta không muốn đến. Mình nghĩ về điều đó theo kiểu: Nếu điều quan trọng là bản thân mình, thì việc trở thành một phiên bản mà mình mong muốn hướng đến là điều cần thiết để mình định hướng được hướng đi, nhưng nếu mãi đắm chìm trong hình ảnh của sự thành công đó thì rắc rối sẽ đến, mình vẫn sẽ dậm chân hoặc có thể sự ích kỷ của bản thân sẽ lên ngôi và tạo ra cảm giác trống rỗng. Nhưng nếu mục đích của mình là một điều gì đó vĩ đại hơn bản thân thì mình sẽ hướng đến việc hoàn thành điều gì trong đời - phục vụ cho ai để giúp mình đến được nơi muốn đến và tạo ra những giá trị ý nghĩa ảnh hưởng lên cộng đồng, bằng cách tập trung vào những hành động thực tế và hoàn thành nó.

• Đam mê chỉ dành cho kẻ nghiệp dư và ảo tưởng: Bản ngã có thể kể cho ta một cách tường tận về người mà ta muốn trở thành, về kết quả mà ta sẽ giành được, miêu tả những lo lắng và chính đáng của ta về những gánh nặng thành công, về việc họ định làm, thậm chí là kể về thành công của người khác nhưng quên mất rằng thất bại cũng đi trên cùng con đường ấy và chỉ biết nuôi ý định trong đầu. Thay vào đó, hãy quyết định điều bạn cảm thấy phải làm, chứ không phải điều bạn ao ước. Tập trung vào mục đích - “để làm gì và vì điều gì”. Bởi vì trong thực tế, mục đích không nhấn mạnh đến cái tôi, mà nó là việc theo đuổi thứ gì đó nằm ngoài bản thân ta, chứ không phải để làm hài lòng bản thân.

• Điểm yếu của ta - Bản ngã muốn nhận được sự quan tâm và chú ý của tất cả mọi người. Trên mạng xã hội nhìn chung ta người là tích cực, thường sẽ theo kiểu: “Hãy để tôi kể bạn nghe mọi thứ đang diễn ra tốt đẹp ra sao, hãy nhìn xem tôi tuyệt vời chưa này”, hiếm khi đề cập đến thực tế: “Tôi sợ. Tôi đang vật lộn đấu tranh. Tôi không biết”, vậy nên ta cố gắng trấn an bản thân bằng bề ngoài chứ không phải bên trong. Bản ngã nói nhiều về nhiệm vụ, dẫn đến lẫn lộn việc hình dung về mục tiêu với hành động thực tế, khiến ta cảm thấy mình tiến gần hơn đến mục tiêu, nhưng thực tế thì không phải như vậy. Thực hiện một việc quan trọng đòi hỏi nhiều công sức, nếu không cẩn thận thì ta có thể tiêu tốn rất nhiều thời gian và năng lượng cho việc nói và nghĩ. Thay vào đó hãy bỏ qua sự bận tâm để tìm sự công nhận từ bên ngoài và lặng lẽ làm việc cho đến khi hoàn thành.

• Hiểm nguy của niềm Kiêu hãnh: việc ta nghĩ mình giỏi cũng là vấn đề rất nguy hiểm. Kiêu hãnh dẫn tới ngạo mạn - “Điều mà ta tự hào nhất về bản thân sẽ là thứ hủy hoại ta”. Hãy ngừng khoe khoang về những điều vẫn chưa xảy ra để tránh sự sao nhãng, giữ được tính khiêm tốn và tập trung vào việc hoàn thành điều gì đó.

• Làm, làm và làm cho đến khi hoàn thành: Bản ngã chỉ muốn chúng ta dừng lại ở ý tưởng và điều chúng ta khao khát làm với ý tưởng đó mà thôi. Nó muốn chúng ta dành hàng giờ lên kế hoạch và tham gia những buổi hội thảo hoặc nói chuyện với những người bạn để tính toán xem ý tưởng ấy sẽ thành công đến mức nào. Nó muốn được trả công hậu hĩnh cho thời gian của nó, và muốn làm những thứ thú vị – những thứ nhận được sự chú ý, tiền bạc hoặc tiếng tăm. Thực tế là đại đa số những việc bạn cần làm đều không giống vậy chút nào. Henry Ford từng chia sẻ: “Ta không thể tạo nên tên tuổi bằng những điều ta định làm”. Fac, si facis - Hãy làm nếu bạn đang định làm. Điều này nhắc nhở ta về việc tránh chần chừ, lưỡng lự hoặc làm nửa vời. Thay vào đó hãy cam kết và dốc toàn lực để hoàn thành việc đó một cách trọn vẹn.

2. Giúp chính mình bằng cách giúp người khác!

• Chế ngự bản thân: Khi ta muốn làm một điều gì đó lớn lao, quan trọng và có ý nghĩa thì ta sẽ không tránh khỏi việc bị đối xử tồi tệ, bị cô lập và phá hoại trắng trợn. Ta phải tính tới điều đó. Khi ai đó không đánh giá ta một cách nghiêm túc như mong đợi, Bản ngã sẽ muốn chấn chỉnh và nhắc nhở về hành động của họ. Thay vào đó, ta không được làm gì cả, hãy nhận lấy nó, chịu đựng nó, hãy lặng lẽ bỏ qua mọi ồn ào và làm việc chăm chỉ hơn, đừng để nó khiến ta sao nhãng. Kiềm chế là một kỹ năng khó nhưng rất thiết yếu. Những người đánh bại được bản ngã hiểu rằng mình không bị hạ thấp nhân phẩm chỉ vì bị người khác đối xử tệ – mà chính những kẻ đó mới là đê hèn.

• Kiếm khung tranh cho người khác vẽ: Bản ngã thường ảo tưởng mong muốn nhận được quyền lợi từ nhiệm vụ mà nó làm và sự tự ái của những người trẻ hoặc người mới bắt đầu. Khi ra trường hoặc bắt đầu một dự án, cái Tôi khiến ta nghĩ rằng mình quá giỏi để phải làm những công việc vặt vãnh, hoặc cảm thấy bị xúc phạm, bị coi như "nô lệ" khi phải phục tùng, làm nền cho người khác. Hãy tưởng tượng, nếu với mỗi người bạn gặp, bạn đều nghĩ cách giúp họ, làm điều gì đó cho họ, hãy nhìn nhận việc đó theo cách hoàn toàn có lợi cho họ chứ không phải cho bạn, và rồi bạn sẽ đạt được những gì người khác đạt được bằng cách giúp họ. Phương pháp tuyệt vời để bạn áp dụng là: gắn kết bản thân với những con người và tổ chức đã thực sự thành công, hòa nhập với họ để cùng đưa cả hai tiến lên.

Chắc hẳn, ai cũng từng trải qua, đang và sẽ tiếp tục nuôi dưỡng sự khát vọng trong bản thân, con đường ấy nếu không được nhận thức để bước đi đúng đắn thì ắt cũng sẽ là nơi chứa đựng nhiều hiểm nguy. Đó là lý do vì sao nhà triết học Isocrates đã viết thư cho chàng trai trẻ Demonicus - một người đầy tham vọng, để răn dạy anh những quy tắc cho tương lai, cần tôi luyện những phẩm chất giúp một người kiềm chế được tính cách của mình, qua đúc kết bao đời đó chính là tính khiêm tốn, công minh và tự chủ.

Phần 2: Thành công tiếp theo của bạn chỉ nối tiếp khi bạn kiềm hãm được cái Tôi xuống!

Mục đích phần này là cung cấp công cụ để tiếp tục học hỏi, quản lý bản thân một cách kỷ luật để thành công tiếp tục được duy trì hay nối tiếp chứ không để nó trở thành thất bại.

Giai đoạn này dễ bị bản ngã khiến ta nghĩ mình là đặc biệt, ảo tưởng tri thức - từ chối tiếp nhận phản hồi để học hỏi, tự kể câu chuyện hoàn hảo về thành công của chính mình, đánh mất ưu tiên ban đầu, ôm đồm mọi việc hoặc bỏ bê việc thực thi, phô trương, kiêu ngạo khi đang ở trên đỉnh cao thành công.

Thay vào đó cần biết rõ vị trí nhỏ bé của mình trong thế giới rộng lớn và giải pháp chính là giữ được tính khiêm tốn - khiêm nhường.

1. Hãy trở thành một người học trò và luôn luôn giữ tinh thần như vậy!

"Mỗi người mà tôi gặp đều giỏi hơn tôi ở một khía cạnh nào đó, và đó là thứ mà tôi có thể học hỏi từ họ" - Ralph Waldo Emerson-

• Ta không thể học thêm được bất kỳ điều gì nếu để bản ngã khiến ta nghĩ rằng ta đã biết rồi, quá tự phụ - tự đắc khi đặt câu hỏi, cho rằng ta là người giỏi nhất và tài năng.

• Khi bước đầu đạt được thành công, ta sẽ thấy mình ở trong hoàn cảnh mới, đối mặt với những vấn đề mới. Một người lính mới được lên cấp phải học nghệ thuật chính trị, người nhân viên lên quản lý sẽ rèn luyện thêm kỹ năng quản lý đội nhóm, đầu bếp trở thành chủ quán phải học cách điều hành công việc bên ngoài góc bếp,… Với cái tôi quá lớn sẽ sinh ra lòng tự mãn trong ta và khiến ta ngừng học hỏi ở giai đoạn này.

• Một người học trò thực thụ là người luôn khiêm tốn & khiêm nhường, cố gắng nâng tầm hiểu biết để có thể đón nhận bài học và thử thách tiếp theo. Sự học không bao giờ có giới hạn cả. Điều này sẽ quyết định mức độ thành công của chúng ta, và quan trọng hơn là mức độ trường tồn của thành công đó.

• Một phương pháp của Frank Shamrock có thể giúp ta liên tục phát triển, nhận được phản hồi liên tục từ những điều ta biết hoặc không biết từ nhiều góc độ khác nhau, đó là “+, -, =”. Phương pháp này chỉ ra rằng: cần có người giỏi hơn để có thể học hỏi, người yếu hơn để có thể truyền dạy, và một người ngang tầm để thách thức chính mình.

2. Đừng tự kể câu chuyện của mình, mà hãy tiếp tục tập trung vào những điều đã giúp mình đạt được thành công ban đầu.

• Khi đạt được thành tựu nhất định, bản ngã muốn kể những câu chuyện về chính mình khiến ta ngạo mạn và biến ta thành những nhân vật biếm họa trong khi vẫn đang sống cuộc đời bình thường, từ đó ta bắt đầu giảm bớt nỗ lực với những tiêu chuẩn bùng cháy lúc mới bắt đầu. Ta nhận ra đâu là điều quan trọng với mình, nhưng khi có được nó, chúng ta lại đánh mất những ưu tiên của bản thân. Khi bản ngã quá lớn, nó khiến ta thường dễ dàng nói “đồng ý” một cách thiếu suy nghĩ. Ta không thể nói “không”, vì như vậy có thể sẽ bỏ lỡ thứ gì đó. Chúng ta nghĩ làm vậy sẽ giúp mình đạt được nhiều hơn, trong khi thực tế nó ngăn chúng ta khỏi chính điều đang tìm kiếm. Ta lãng phí cuộc sống quý giá để làm những việc mà mình không thích, để chứng tỏ bản thân với những người mà mình không tôn trọng, để rồi nhận lấy những thứ mà mình không muốn.

• Giải pháp là ta cần lập danh sách để xác định được điều thực sự quan trọng và từng bước ngừng ngay những việc còn lại, hãy bật chế độ “ăn kiêng thông tin” để lờ đi những điều cản trở ta tiến gần đến mục tiêu (ví dụ như nếu ta không biết ta cần bao nhiêu tiền, ta sẽ mặc định là cần nhiều hơn nữa, và vì không suy nghĩ nên nguồn năng lượng có hạn của ta sẽ đổ dồn vào việc lấp đầy tài khoản ngân hàng). Luôn tập trung vào những thói quen nhỏ và các nguyên tắc cốt lõi được thiết lập ngay từ ban đầu mà đã dẫn ta đến với thành công đó.

3. Không đặt nhu cầu cá nhân lên trên nhu cầu tập thể và giữ cho mình sự khiêm nhường.

• Ích kỷ đi kèm với thành công. Trong tập thể, sau khi giành được chiến thắng nào đó, được giới truyền thông chú ý, thì có thể là lúc những mối liên kết để kết nối các cá nhân bắt đầu tan rã. Chúng ta để ý đến mức độ quan trọng của mình, sự kiêu căng trỗi dậy. Khi bản ngã bắt đầu nghĩ mình tốt hơn, mình đặc biệt hơn, rằng những vấn đề và trải nghiệm của ta vô cùng khác biệt so với người khác đến mức chẳng ai có thể hiểu được. Đó là thái độ đã nhấn chìm những con người, tập thể và sự nghiệp của ta. Thời khắc đó, bản ngã được thể hiện rõ nhất qua ba điều: Quyền uy, kiểm soát và chứng hoang tưởng.

• Thứ nhất: Bản ngã ích kỷ cho rằng, thứ này là của tôi, tôi đã kiếm được nó. Đó là Quyền uy - nó làm giảm giá trị và dìm người khác xuống, bởi nó không thể thừa nhận giá trị nỗ lực của người khác cao hơn của ta. Nó đưa ra những lời chỉ trích và tuyên bố khiến những người làm việc cho ta và cùng ta kiệt sức, họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hùa theo nó. Thái độ này bòn rút năng lượng của những người xung quanh vì ta không coi trọng thời gian của họ bằng của mình. Nó thì thầm với ta những lời thổi phồng khả năng của bản thân, nó khiến ta đánh giá triển vọng của bản thân một cách hào phóng và tạo ra những kỳ vọng vô lý.

• Thứ hai: Kiểm soát nói rằng mọi thứ phải được thực hiện theo cách của tôi – dù là điều nhỏ nhặt, thậm chí cả những điều không quan trọng. Nó có thể trở thành chủ nghĩa hoàn hảo cứng nhắc, khiến những người giúp đỡ ta mệt mỏi, đặc biệt là những người im lặng không phản đối cho tới khi ta đẩy họ tới giới hạn. Thực tế khách quan là ta không thể kiểm soát thời tiết, thị trường hay người khác, nên việc cố gắng ép buộc mọi thứ chỉ là sự lãng phí năng lượng và mất đi sự tự do.

• Chứng hoang tưởng gieo vào đầu ta suy nghĩ "Mình không thể tin ai. Mình bị bao quanh bởi những kẻ ngốc". Bản ngã sẽ xúi giục ta tự nhúng tay vào làm mọi thứ để chứng tỏ năng lực. Khi thành công, trách nhiệm của ta có thể bắt đầu thay đổi, ta càng ngày càng làm việc ít đi và “quyết định” ngày càng nhiều hơn, đó là bản chất của lãnh đạo. Triết lý của Eisenhower rất rõ ràng: Lãnh đạo làm những việc quan trọng nhất, nhân viên làm những việc quan trọng tiếp theo.

• Đừng bao giờ được phép cho mình cái quyền được tham lam hay theo đuổi lợi ích của riêng mà bất chấp lợi ích của người khác. Hãy vượt qua những điều đó bằng cách thiết lập các luồng công việc hay hệ thống để tiếp tục vận hành công việc.

4. Bằng cách suy ngẫm về sự bao la của thế giới, ta tìm thấy sự khiêm nhường tự nhiên và tự do khỏi những áp lực vô nghĩa.

• Một câu nói sâu sắc về sự khiêm nhường mà tác giả đã đề cập trong sách: “Thật khó để không cảm thấy khiêm tốn khi cô độc bước đi dọc bãi biển trong đêm muộn với đại dương đen vô tận ồn ào xô sóng vào đất liền dưới chân bạn.”

• Đại dương đen giống như một tấm gương phản chiếu thế giới nội tâm, khi ngoại cảnh tĩnh lặng thì những suy nghĩ sâu kín nhất và những câu hỏi về bản ngã mới có cơ hội hiện rõ. Khi đối mặt với những điều quá vĩ đại, cái tôi vốn thường ngày bận rộn với những lo toan, danh vọng hay áp lực bỗng chốc co cụm lại. Sự "khiêm tốn" không phải là cảm giác tự ti hay yếu đuối, mà là sự thông suốt.

• Cảm giác này mang lại một sự nhẹ nhõm kỳ lạ, đó là khoảnh khắc ta tìm thấy sự bình yên thông qua sự nhỏ bé. Khi ta chấp nhận rằng mình nhỏ bé trong vũ trụ rộng lớn, ta cũng đồng thời buông bỏ được những gánh nặng không cần thiết mà cái tôi của ta đang cố gánh vác.

5. Hãy luôn điềm tĩnh bởi mọi thứ thường sẽ hồi quy về điểm cân bằng.

• Thành công tự nó sẽ tạo ra khó khăn mới: Khi đó bản ngã muốn phô trương, khoe khoang thành quả. Trong thể thao, khi bạn thắng, lịch thi đấu mùa sau sẽ khó hơn và các quy định về lương bổng sẽ khiến bạn khó giữ được đội hình. Trong cuộc sống, bạn kiếm nhiều tiền thì thuế càng cao, truyền thông sẽ soi mói khắt khe hơn, và một phần đám đông có xu hướng ủng hộ kẻ yếu thế đồng thời mong muốn lật đổ người chiến thắng.

• Thay vì để quyền lực làm cho hoang tưởng, chúng ta phải dùng sự tỉnh táo để giữ sự bình dị, "ẩn mình kín đáo” và chuẩn bị tâm thế đối mặt với những nghịch cảnh, khó khăn và thất bại có thể sẽ xảy ra tiếp theo.

Phần 3: Để vực dậy và vượt qua sự Thất bại của bạn chỉ khi bạn gạt cái Tôi sang một bên!

Mục đích phần này là giúp chúng ta nuôi dưỡng sự dũng cảm để chuẩn bị cho một chu kỳ khát vọng mới.

Giai đoạn này dễ bị bản ngã khiến ta bị động phản ứng lại với những tác nhân ảnh hưởng từ bên ngoài hoặc tồi tệ hơn là lặp lại đúng những thói quen đã đẩy ta vào rắc rối đó. Nó đòi hỏi phần thưởng, phá vỡ những nguyên tắc của bản thân đã thiết lập từ trước, đánh giá bản thân dựa trên những yếu tố ngoại lực như sự tung hô của người khác hay tiêu chuẩn của xã hội, xúi giục ta chìm đắm trong sự tức giận - hận thù.

Thay vào đó cần chấp nhận thực tại khi nghịch cảnh xảy ra và giải pháp chính là tập trung hoàn toàn vào những điều bản thân kiểm soát được & giữ lòng yêu thương cho những điều không thể kiểm soát.

1. Không có suy nghĩ nào ở trong đầu mình là miễn phí cả - Chính những điều mình chọn để nghĩ sẽ giúp mình mạnh hơn hoặc yếu đi!

• Thời gian sống hoặc thời gian chết: Mỗi khi thất bại hay gặp rắc rối, bản ngã thiếu khả năng kiểm soát bản thân, ta lại tái sử dụng năng lượng của mình để lặp lại những hành vi đã gây ra vấn đề lúc ban đầu.

• Khả năng nhìn thấy hay chấp nhận những sai sót của chính mình là điều cần thiết, mỗi khó khăn xảy ra như vậy đều đại diện cho một trong hai điều ta hướng đến: Thời gian chết là khi ta sống thụ động chờ đợi và Thời gian sống là khi ta học hỏi, hành động và tận dụng từng giây từng phút. Vì vậy hãy lựa chọn thông minh. Ta cần thật tỉnh táo lựa chọn và củng cố những điều hỗ trợ ta tiến lên.

2. Omotenashi - Phục vụ từ trái tim, không mong cầu sự báo đáp.

• Làm đúng là đủ, phần thưởng chỉ là phụ: Khi kết quả không đến như kỳ vọng, bản ngã sẽ khiến ta không tử tế nữa, không chăm chỉ nữa, không lao động nữa – chỉ vì có khả năng sẽ không được đền đáp. Thay vào đó hãy chấp nhận khi điều không mong muốn đến. Làm điều nên làm, thực hiện nhiệm vụ của mình một cách trung thành dựa trên các tiêu chuẩn của riêng mình khiến ta tự hào và trân trọng bản thân. Khi đó, những nỗ lực chứ không phải kết quả (dù tốt hay xấu) là đủ.

• Hãy luôn yêu thương cho những điều không nằm trong tầm kiểm soát của ta! Cách phản ứng tốt nhất trước một cú tấn công, sự khinh thường hay điều gì đó ta không thích - đó là Yêu thương. Tập trung vào những điều kiểm soát được, buông bỏ những điều còn lại.

• Không bao giờ được phá vỡ giới hạn mà bản thân đã đặt ra. Bản ngã sợ hãi việc phải thừa nhận sai lầm và coi thất bại như một sự sỉ nhục cá nhân. Thay vì chấp nhận thực tế, nó xúi giục ta đưa ra những quyết định liều lĩnh, tuyệt vọng để "cứu vãn" hình ảnh, từ đó tự đào cái hố của mình sâu hơn cho đến khi chạm đáy. Thay vào đó, ta phải có dũng khí để "vạch ra ranh giới" và biết khi nào nên dừng lại. Ta phải chấp nhận thất bại và bảo vệ các nguyên tắc, phẩm giá và nhân cách của mình.

Cuối cùng: Khát vọng dẫn đến thành công (và nghịch cảnh). Thành công tạo ra nghịch cảnh của riêng nó. Nghịch cảnh sẽ lại dẫn tới những khát vọng và thành công lớn hơn. Đó là một vòng lặp bất tận. Daniele Bolelli giải thích rằng rèn luyện giống y như việc lau nhà, chỉ lau một lần không có nghĩa là nó sẽ sạch mãi, ngày nào bụi bẩn cũng bám trở lại và ngày nào chúng ta cũng sẽ phải lau. Điều này luôn đúng với bản ngã.

Bạn đọc thân mến. Có thể một số kiến thức mình học được trong quyển sách này chưa phải là những trải nghiệm mình từng trải qua và nó ảnh hưởng đến cách mình viết nên đôi khi khó hiểu với bạn. Nhưng đó là tất cả những gì mình hiểu và ấn tượng thông qua lời viết của tác giả; đó là hành trang để chuẩn bị trong thời gian tới vì có thể mình sẽ lại mắc căn bệnh cái Tôi khi gặp những vấn đề mình chưa từng mắc phải đó, thì hãy quay lại đây để cùng thật sự hiểu sâu sắc hơn về những kiến thức này.

Rất vui vì bạn đã ở lại đến đây, chúc bạn vui vẻ và hẹn gặp lại!